Sposób planowania domu zmienił się wraz z liczbą urządzeń, które na co dzień wykorzystuje się w budynkach mieszkalnych. Jeszcze na etapie projektu trzeba zatem przewidzieć nie tylko podstawowe przyłącza, ale także miejsce dla urządzeń technicznych, przebieg przewodów i możliwość późniejszych przemian. W praktyce łatwo zauważyć, że wiele problemów pojawia się nie dlatego, że zastosowano niewłaściwe rozwiązanie, lecz dlatego, że poszczególne elementy nie zostały ze sobą odpowiednio powiązane.

Nowoczesne instalacje w budownictwie obejmują dziś w głównej mierze instalacje elektryczne, wodne, kanalizacyjne, grzewcze, wentylacyjne a także systemy sterowania. Każda z nich ma własne oczekiwania, a jednocześnie zajmuje określoną przestrzeń. Dlatego rozmieszczenie przewodów i urządzeń powinno wynikać z projektu całego budynku, a nie z decyzji podejmowanych dopiero podczas prac wykonawczych.

Duże znaczenie ma również sposób użytkowania poszczególnych wnętrz. Kuchnia wymaga innego układu przyłączy niż łazienka, garaż czy pomieszczenie przeznaczone do pracy. Przy instalacji elektrycznej trzeba uwzględnić sprzęty o różnej mocy, oświetlenie, urządzenia stałe a także gniazda używane okazjonalnie. W nowych budynkach na prawdę bardzo często pojawia się też wymaganie przygotowania odpowiednich punktów pod klimatyzację, automatykę domową, monitoring czy urządzenia powiązane z produkcją i magazynowaniem energii. Instalacje w nowych domach mogą być zatem bardziej rozbudowane niż zasadniczy układ przewidziany wyłącznie do obsługi tradycyjnego wyposażenia. Istotne jest dodatkowo zachowanie rozsądnego zapasu. Zbyt mała liczba punktów może utrudnić późniejsze zmiany, jednak nadmierne rozbudowanie systemu znaczy dodatkowe przewody, elementy zabezpieczające i większą liczbę miejsc wymagających uporządkowania.

Osobnego planowania wymagają instalacje odpowiedzialne za ogrzewanie i wymianę powietrza. Wybór źródła ciepła wpływa na wielkość pomieszczenia technicznego, sposób prowadzenia instalacji oraz wymagania dotyczące zasilania. Przy wentylacji trzeba jednak uwzględnić przebieg kanałów, ich średnice, wysokość pomieszczeń i miejsca, w których można poprowadzić instalację bez kolizji z konstrukcją budynku. Na tym etapie szczególnie widoczna jest zależność między architekturą a techniką. Przesunięcie drzwi, zmiana wysokości sufitu czy inny układ wnętrz mogą wymusić korektę przebiegu przewodów. Dlatego rozwiązania techniczne warto przemyśleć razem z projektem pomieszczeń, a nie dopiero po zakończeniu podstawowych prac budowlanych. Tyczy się to też dostępu do urządzeń. Detal, który wymaga testom lub regulacji, nie powinien zostać zawarty w miejscu, do którego po zrobieniu zabudowy nie będzie można się zdobyć.

Ważnym zagadnieniem pozostaje dokumentacja utworzonych prac. Po ułożeniu przewodów i rur wiele elementów zostaje przykrytych tynkiem, posadzką lub zabudową. Bez dokładnych informacji o ich przebiegu późniejsze wiercenie czy przebudowa pomieszczenia mogą być mocno utrudnione. Warto zatem zachować obowiązujące rysunki oraz fotografie instalacji zrobione przed ich zakryciem. Przydatne jest także opisanie rozdzielnic, zaworów i innych punktów, których funkcja nie za każdym razem jest oczywista po kilku latach. Przyszłościowy budynek powinien być traktowany jako całość, w której instalacje mają działać przez długi okres i podlegać okresowym zmianom. Z tego względu w trakcie projektowania znaczenie mają nie tylko i wyłącznie parametry poszczególnych urządzeń, lecz także przystępność elementów, możliwość ich wymiany, przebieg tras instalacyjnych a także zgodność utworzenia z dokumentacją techniczną.

Polecamy: instalacje energooszczędne.